Inloggen

Login
 
Wachtwoord vergeten?

Vooruitblik 2019: Het klimaat voor de olie-industrie

Vooruitblik 2019: Het klimaat voor de olie-industrie

In mijn laatste column beschreef ik de recente ontwikkelingen op de oliemarkten en mijn verwachting voor de olieprijs in 2019: een zijwaartse beweging. In deze eindejaarscolumn wil ik verder kijken dan 2019 en ingaan op de gevolgen van klimaatverandering voor de olie-industrie.

Geen twijfel mogelijk aan de opwarming van de aarde

Regelmatig verschijnen er artikelen die opwarming en klimaatverandering (of de menselijke oorzaken daarvan) in twijfel trekken. Ik vind dat eigenlijk onvoorstelbaar.

Metingen laten onomstotelijk zien dat de gemiddelde temperatuur aan het aardoppervlak is toegenomen. Of die opwarming nu 1,0 of 1,3 graad is sinds het begin van het industriële tijdperk (dat is de mogelijke range) is van secundair belang.

Net zo onomstotelijk is de toename van het CO2-gehalte in de atmosfeer; iets dat voornamelijk komt door het verbruik van fossiele brandstoffen. Dat een toename van het CO2-gehalte leidt tot opwarming is volstrekt plausibel (het vermindert de hoeveelheid infraroodstraling die door de aarde wordt uitgestraald). Als men dat modelleert geeft het een opwarming die vergelijkbaar is aan de geobserveerde opwarming van de aarde.

In de wetenschap is geen plaats voor fake news. Men corrigeert elkaar voortdurend en zo convergeert men langzaam naar een beter begrip van zaken. Dat systeem werkt; ook voor klimaatwetenschap.

De werkelijke vraag is hoe om te gaan met dit probleem. Moeten we ons meer richten op kernenergie? Willen we in Nederland voorloper zijn in de energietransitie - desnoods ten koste van een stukje welvaart? Over dat soort dingen kunnen de meningen verschillen. Maar kunnen we het eens zijn over de basics? De temperatuur neemt toe en dat komt door het uitstoten van broeikasgassen.

De olievraag daalt niet

Op dit moment proberen sommige actiegroepen er ons van te overtuigen dat oliebedrijven niet in staat zullen zijn hun reserves te produceren. Als ze dan met hun stranded assets blijven zitten zou dat tot grote financiële problemen kunnen leiden. Zoeken naar nieuwe olievelden is wel het laatste wat ze nu zouden moeten doen.

Deze redenering is naar mijn mening onjuist. De verhouding tussen bewezen reserves en jaarlijkse productie ligt voor westerse oliemaatschappijen rond de 10. Uit deze reserves produceren zij en het is hier dat zij hun grote investeringen hebben gedaan (en op basis waarvan zij door beurs en analisten gewaardeerd worden). Deze bewezen reserves zullen zij volledig kunnen produceren.

Zonder enige investering daalt de productie van een olieveld per jaar gemiddeld met een kleine 10%. Voorlopig daalt de wereldwijde vraag naar olie echter helemaal niet. Als dat, mogelijk al rond 2025, wel zal gebeuren zal dat met een veel kleiner jaarlijks percentage zijn. Ook voor een 2 graden scenario is de vraag naar olie in 2040 nog ongeveer 75% van de huidige vraag. Oliebedrijven kunnen voorlopig nog niet stoppen met investeren.

De maatschappelijke acceptatie van oliebedrijven daalt wel

Het probleem voor westerse oliebedrijven is niet zozeer een daling van de olievraag maar een daling van de maatschappelijke acceptatie van hun activiteiten. Zij bevinden zich in een eigenaardige spagaat: de samenleving stelt ze verantwoordelijk voor klimaatverandering maar blijft ondertussen hun product onverminderd consumeren.

Komen oliebedrijven nog weg met hun winst en relatief hoog rendement op het produceren van olie en gas als in de toekomst de gevolgen van klimaatverandering nog duidelijker worden? Het is niet denkbeeldig dat westerse landen belastingen op winst uit fossiele brandstoffen dan gaan verhogen. Evenmin valt uit te sluiten dat zij in sommige landen aansprakelijk gesteld zullen worden voor de gevolgen van klimaatverandering.

Kan de winning van olie en gas überhaupt nog doorgaan in sommige westerse landen? In Nederland is het ontwikkelen van nieuwe gasvelden, door een veelheid aan regelgeving en tegenwerking vanuit een deel van de samenleving, nu praktisch onmogelijk geworden.

Hoe reageren oliebedrijven?

Oliebedrijven houden er wel degelijk rekening mee dat de vraag vroeger of later terug gaat lopen. De exploratie in nieuwe gebieden zonder enige bestaande infrastructuur (denk aan de Arctische gebieden) is stopgezet. Alle majors, met uitzondering van ExxonMobil, trokken zich de afgelopen jaren terug uit Canadese oliezanden (het segment binnen de olie-industrie met de langste terugverdientijd).

Zij besteden meer aandacht aan het terugdringen van emissies bij het produceren van olie en gas. Methaanlekkages (methaan is een krachtiger broeikasgas dan CO2) worden nu aangepakt. Men is terughoudend om nieuwe projecten voor de energie-intensieve winning van zware olie op te zetten.

Daarbij beginnen sommige oliebedrijven nu ook concrete en ambitieuze targets te stellen. Shell mikt erop dat de totale bijdrage aan de opwarming, per eenheid energie, van hun producten (inclusief het verbruik) in 2035 met 20% verminderd zal zijn (en met 50% in 2050). Het vereist een aanpak van methaanemissies, een verschuiving van olie naar gas en een grote groei van het produceren en/of distribueren van elektriciteit (denk aan offshore wind), biobrandstoffen en waterstof.

Hogere investeringen in duurzaam

Met name voor de Europese majors (Shell, Total, in minder mate BP) beginnen de investeringen in duurzame energie van de grond te komen. Al gaat het om forse investeringen; procentueel is het nog slechts ongeveer 5% van de jaarlijkse budgetten.

Op de lange duur staan oliebedrijven voor een keus. Blijft men zich concentreren op de bestaande core olie en gas business waar hun technische kracht en competentie grotendeels ligt? Of transformeert men zich tot een algemene energiemaatschappij en accepteert men dat het voorkomen van krimp samengaat met het zich begeven in sectoren waarvan het rendement, althans tot nu toe, systematisch lager lag? Tot nu toe lijken vooral de grote Europese oliebedrijven op de tweede optie voor te sorteren.

Oliebedrijven staan niet los van de maatschappij waarin zij opereren. Het is goed mogelijk dat voor Shell het hoofdkantoor en een afdeling New Energies in Nederland blijft maar dat de support voor de wereldwijde olie- en gasactiviteiten verder naar het buitenland verschuift.

Wat betekent dit voor beleggers?

Voor beleggers geldt eens te meer: kijk uit dat men niet alle eieren in één mandje legt. Dat geldt voor alle sectoren maar zeker ook hier. Grote oliemaatschappijen zijn geen weduwen- en wezenfondsen meer (zijn die er überhaupt nog?) waar men lange tijd niet naar om hoeft te kijken. Het kan aantrekkelijk zijn, gezien de hoge dividenden, maar er zijn ook risico’s.

De eigenlijke vraag is: zijn deze risico's voldoende in de koersen verdisconteerd? Naar mijn inschatting is dat, voor de westerse oliebedrijven met een relatief hoog dividend, wel het geval. Dat hoge dividend is er niet voor niets. Deze bedrijven hadden altijd al een relatief hoog dividend rendement. Tien jaar geleden dacht men nog dat de olie in de grond voor deze bedrijven ooit zou opraken; iets dat heel anders uit pakte. Nu prijst men de lange termijn gevolgen van klimaatverandering in.

Bubbels voor aandelen komen vanuit een onverwachte hoek. Men kan, bij de huidige publiciteit over dit onderwerp, moeilijk stellen dat dit voor klimaatverandering het geval is.

Een gelukkig 2019 voor een ieder die dit leest!


Jilles van den Beukel is geofysicus. De informatie in deze column is niet bedoeld als professioneel beleggingsadvies of als aanbeveling tot het doen van bepaalde beleggingen.
Volg Van den Beukel ook via Twitter: @JillesAppelscha

Gerelateerd

duurzaamheid

Volgen
 
Klik hier om dit onderwerp te volgen en automatisch op de hoogte gehouden te worden van het laatste nieuws.

olie

Volgen
 
Klik hier om dit onderwerp te volgen en automatisch op de hoogte gehouden te worden van het laatste nieuws.

Vooruitblik 2019

Volgen
 
Klik hier om dit onderwerp te volgen en automatisch op de hoogte gehouden te worden van het laatste nieuws.

Reacties

Volgen
 
Klik hier om dit forumtopic te volgen en automatisch op de hoogte gehouden te worden bij nieuwe berichten.
24 Posts, Pagina: 1 2 | Laatste
Aantal posts per pagina:  20 50 100 | Omlaag ↓
glop
0
Het is niet zo vreemd dat ExxonMobil (Syncrude)de teerzanden blijft exploiteren. Zij hebben daar een proces dat de koolstof uit het zware residu verwijdert. Deze cokes wordt vervolgens begraven in de afgravingen.
erjee-ff
2
Het klimaat verandert op deze planeet, dat is een gegeven. Dat doet het namelijk al 4 miljard jaar. Zo weten we dat Europa meermalen door dikke lagen ijs is bedekt, we weten dat er op Antarctica plantengroei is geweest en lijkt het er op dat de wereld minstens eenmaal eerder door een periode van opwarming gegaan is. Schijnbaar is de aarde daarna weer afgekoeld, dus er lijkt een zelf-regulerend systeem in het klimaat te zitten, in ieder geval op macro niveau.

Het echte probleem is natuurlijk niet dat het klimaat verandert, of de conclusie dat de mens hieraan bijdraagt. Het echte probleem is niet dat de wereld ten onder gaat aan climate change, dat gaat de wereld namelijk niet. Wat er wel zou kunnen gebeuren, is dat de mensheid fors last krijgt van climate change, maar het is volkomen onduidelijk hoe veel last de mensheid (als geheel) er van gaat krijgen. Dat er lokaal grote verschillen zullen zijn is wel duidelijk.

Alle modellen zijn slechts dat, modellen. Vereenvoudigde weergaven van de werkelijkheid, een werkelijkheid die zo complex is dat het momenteel onmogelijk is om die werkelijkheid goed te modelleren. Vervolgens worden deze modellen gebruikt om verwachtingen uit te spreken in scenarios. Deze verwachtingen worden vervolgens door politici, beleidsmakers en activisten gekaapt, en van verwachtingen omgezet in zekerheden. Uitkomsten worden rucksichtlos lineair doorgetrokken. Iemand die bij dit proces vraagtekens plaatst wordt direct weggezet als ontkenner, wat een op feiten gebaseerd debat onmogelijk maakt. In dat opzicht lijkt het klimaatgebeuren een beetje op religie. Kanttekeningen plaatsen leidt tot excommunicatie.

Tot slot is er de vraag van het energieverbruik. Groeiende bevolkingen verbruiken meer energie, als geheel. Bevolkingen die een hoger welvaartspeil bereiken gebruiken meer energie. De grote bevolkingsexplosie van de 20e eeuw was in Azië, de grote bevolkingsexplosie van de 21e eeuw is in Afrika geprojecteerd. In alle scenarios van bijvoorbeeld het IAE zien we dat energieverbruik wereldwijd fors zal toenemen. In die scenarios zien we ook dat kolen, olie en gas een grote rol blijven spelen. Het is wat mij betreft naïef om die waarheden niet onder ogen te willen zien. Het betekent dat olie, gas en kolen nog vele jaren gebruikt zullen worden, zeker in landen als India en China.
Teti
0
Zo is het.
Goed verwoord.
Het is natuurlijk wel zo dat we op termijn naar nieuwe vormen van energie op zoek moeten.
Hier is nog alle tijd voor, er zijn nog voldoende fossiele brandstoffen voorradig voor op zijn minst 100 jaar.
Kees2
1
Zelfs de NASA komt met berichten dat de temperatuur gaat dalen:
www.dailystar.co.uk/news/latest-news/...

De zogenaamde 'klimaat wetenschappers' die opwarming predikken zullen er wel niet blij mee zijn. Dan komen hun gegarandeerde subsidies in gevaar.
Bowski
2
quote:

Teti schreef op 31 dec 2018 om 10:23:


Wat een domkop.
De aarde warmt helemaal niet meer op de laatste 15 jaar.
Plausibel dat de aarde opwarmt door CO2?
Wat een onzin.
En plausibel is nog geen feitelijk bewijs.
Dat zul jij met ie opleiding toch moeten weten.
Het aardse klimaat is een supercomplex systeem met wisselwerkingen tussen oceanen, landmassas en atmosfeer waarvan niemand echt begrijpt hoe dat in elkaar zit.
Je kunt je beter bij je vakgebied jouden in plaats van hier onzin uit te kramen over dingen waar je geen verstand van hebt,

Je mist een punt, namelijk de maatschappelijke acceptatie van fossiele energie, dàt is het probleem voor de olieboeren. Maakt niet uit of ze werkelijk de oorzaak zijn van de temperatuurstijging. Ze zijn aangeschoten wild.
Ze zijn een gemakkelijk doelwit om de winsten af te romen.
Je hoeft maar te kijken naar ING die bijna 1 miljard moest afdragen 'omdat ze onvoldoende toezicht hadden gehouden' op ondoorzichtige transacties.
Of de tabaksindustrie, die krijgen ook de schuld van alle kanker in de wereld en mogen/moeten dus gestraft worden met boetes.
putter
1
Erjee, ben het met je eens. Het probleem is de mens op aarde, dat probleem wordt alleen maar groter, Die idioten in Nederland met niksnut nijpels voorop kunnen het geld beter besteden in landen die ver achterop lopen met duurzaamheid waardoor het effect vele malen groter zal zijn. Probleem is alleen dat de ambtenaren hebben bewezen projecten in het buitenland niet te kunnen managen , geld verdwijnt in de verkeerde zakken. Onder het mom van create a problem en verdien er vervolgens veel geld aan, wordt de climate change problematiek op dit moment benaderd, net zoals die Al Gore die daar over de 300 miljoen aan heeft verdient in een paar jaar, voorbeeld doet volgen helaas.
Charlemagne
2
De schrijver, een wetenschapper?, maakt weer dezelfde fout zoals veel wetenschappers doen: ze geloven zo in hun eigen gelijk, dat ze weigeren logisch na te denken over meningen die afwijken van die van henzelf. Er zijn talloze wetenschappers, in de duizenden, die een tegengestelde visie hebben, maar ze worden niet gehoord want geboycot. Vooral de NOS heeft daar in ons eigen land een handje van. Hoedt u voor woorden als 'de consensus' zegt dat..... Voorbeeld? 95% van de klimaatwetenschappers is het eens dat de mens etc.etc.etc. Waar komt die 95% vandaan? Op een congres over klimaat ooit in de VS, bezocht door duizenden studenten mocht gestemd worden over een aantal vragen. 95% antwoordde...…. Maar - eh - er waren helemaal geen wetenschappers op dat congres, het was een wetenschappelijk congres door wetenschappers georganiseerd voor studenten. Tja dat cijfer ging een eigen leven leiden en wordt door alles en iedereen aangehaald. Fake nieuws dus.

De maatschappelijke onvrede is snel voorbij als blijkt dat niets meer functioneert zonder olie (dat in bijna 90% van alle producten wordt gebruikt) je je niet meer zelf kan verplaatsen, de bruinkool-en steenkoolcentrales elders (we gooien ons probleem immers over het tuinhekje, laat ze in Polen maar eerder dood gaan dan hier, who cares en so much for solidarity. Innovatie (if any) zegt u dan? Tuurlijk, maar dat duurt tientallen jaren of nog langer voordat dit qua productie en toepasbaarheid zoden aan de dijk zet.

De wereldbevolking gaat stijgen van 7 miljard naar 12 miljard en iedereen heeft niet meer 10 dingen in een stopcontact, maar 40 etc. etc. De argumenten zijn zo talrijk en zo genegeerd door dit soort schrijvers dat het bijna gênant wordt.

De onvermijdelijke conclusie is natuurlijk dat je dit niet met molentjes en zonnepanelen oplost, daar is iedereen het echt wel over eens. En dat Shell c.s. hard en hard nodig is en zullen zijn. Honderden kerncentrales worden thans gebouwd, in Engeland, India, China, Rusland, de VS en elders en zeker straks in Afrika door de Chinezen, maar Europa is gekke Henkie. Totdat ze ook hier de conclusie trekken, natuurlijk 30 jaar te laat, dat e.e.a. onvermijdelijk is.

In Engeland hoor ik geen discussies over BP en in Frankrijk niet over Total. Dat is zooooo typisch NL. Shell zal nog lang olie oppompen, ook zonder maatschappelijk draagvlak. Het hoofdkantoor is dan verplaats naar Nigeria (in 2050 meer inwoners dan de hele V.S heef ten ooit zal krijgen)en hebben wij er niets meer over te zeggen. Pernis dicht, de haven van Rotterdam failliet, de werkeloosheid gestegen en iedereen op de fiets.

Ik zal het tegen die tijd vanaf een sterretje moet zien, dus ik zal niet weten of ik gelijk krijg, ook geruststellend overigens.

Sweet dreams allemaal.
Charlemagne
1
Als er nu 1 onderwerp is waar - als er al iets moet worden besloten - op wereldniveau met alles en iedereen, elk land, uniformiteit moet worden gezocht, dan is het wel het klimaat. Daar hoef je echt geen raketgeleerde voor te zijn om dat te kunnen bedenken. Maar in Katowice kroop iedereen weer in zijn schulp, zodra het geld ging kosten.

In Spanje was er onlangs goed nieuws. Er kwamen gasleidingen in we hoeven nooit meer met flessen te sjouwen. In het hele land, gas! Een van de schoonste energievormen!

Maar de rechtse regering in de postzegel Nederland lost het wel even in zijn eentje op. Gidsland en innovatie, export van kennis blabla, dus wij gaan iedereen in Burkina Faso vertellen hoe het moet (andere landen luisteren echt niet)
En ze hebben kennelijk gelijk, want ik zie nog niemand op het Malieveld.

ljjls
1
Ja nu warmt het tijdelijk op, maar die wetenschap is helemaal niet zo helder als wordt voorgesteld. Kleine ijstijden kunnen nog steeds niet worden verklaard. En als een grote ijstijd aanbreekt stelt dat beetje opwarming van nu niks voor. Te veel bangmakerij en dubbele agenda's. Opwarming heeft bovendien niet alleen nadelen, maar ook voordelen, afhankelijk van plaats. Nu is het een hysterie, met religieuze proporties en dogmatiek, die idiote VN voorop.
'd Aandelen
2
Charlemagne schreef:

Ik zal het tegen die tijd vanaf een sterretje moet zien, dus ik zal niet weten of ik gelijk krijg, ook geruststellend overigens.

Sweet dreams allemaal.


Zelf begin ik de leeftijd te bereiken dat bovenstaande ook voor zal gelden, maar na het lezen van de voorgaande verhalen vraag ik me steeds meer af of wij de groei van de wereldbevolking in de toekomst nu al als een voldongen feit aanvaarden.

In de Bijbel stond de opdracht, gaat heen en vermenigvuldigt u.
Aan die opdracht is al lang geleden voldaan en in Europa bleef de totale bevolking allang stabiel of liep zelfs terug.

Zou het er niet mee te maken kunnen hebben dat de bevolking in Europa zich meer bewust is van wat de toekomst voor hun kinderen kan betekenen en dat mede het aantal geboorten bepaald.

Ik volgde laatst de serie Sahara van Bram Vermeulen die getuige was van de enorme bevolkingsexplosie in bijvoorbeeld Niger waar vrouwen gemiddeld 7 tot 8 kinderen ter wereld brengen en dat in een grote zandbak. Op de vraag aan de mannen die zoveel kinderen verwekken, Allah weet waarmee zij hun eigen verantwoordelijkheid afschuiven op hun religie en dat moet de meeste ouderen onder ons toch bekend voorkomen.

Die ongebreidelde bevolkingsgroei en de begrijpelijke wens om een leven te leiden zoals wij in de westerse landen gewend zijn roept bij mij de vraag op of aarde aan die braag kan voldoen.

Ik ben geen wetenschapper en of CO2 de veroorzaker is van de opwarming van de aarde of dat dit een normaal natuurlijk proces is kan ik dan ook niet beantwoorden.

Maar ik kan me ook niet voorstellen dat de groei van het transport, met name grote containerschepen en tankers, het enorm groeiende luchtverkeer, het nog grotere aantal auto dat op de wereld rond rijdt, de ontbossing, de vervuiling van de oceanen en de vervuiling van de lucht dan geen enkele invloed zou hebben op de opwarming van de aarde, er zijn naar mijn idee grenzen aan.

Daarom zie ik de ontkenning dat de mens geen invloed heeft op de opwarming van de aarde als een excuus om gewoon op dezelfde wijze te kunnen doorgaan met onze manier van leven.
En daarmee roofbouw plegen op alle nog beschikbare grondstoffen.
Belegde boterham
1
quote:

Bowski schreef op 31 dec 2018 om 12:41:


[...]
Je mist een punt, namelijk de maatschappelijke acceptatie van fossiele energie, dàt is het probleem voor de olieboeren. Maakt niet uit of ze werkelijk de oorzaak zijn van de temperatuurstijging. Ze zijn aangeschoten wild.
Ze zijn een gemakkelijk doelwit om de winsten af te romen.
Je hoeft maar te kijken naar ING die bijna 1 miljard moest afdragen 'omdat ze onvoldoende toezicht hadden gehouden' op ondoorzichtige transacties.
Of de tabaksindustrie, die krijgen ook de schuld van alle kanker in de wereld en mogen/moeten dus gestraft worden met boetes.


Ik als (uhm) roker, vind het niet zo vreemd dat de tabaksindustrie is aangepakt, de autolobby is de volgende.

Het is gewoon tamelijk ongezond, zowel rook als uitlaatgassen.

Zeg ik als roker en dieselrijder..

Dat het onder de noemer van klimaatproblematiek wordt gegooid neem ik voor lief. Maar ben het met posters eens alhier dat er in het verleden al zoveel veranderingen zijn geweest, zonder dat er ook maar uitstoot was door de mens. De Noordzee lag ook ooit eens droog..
theo1
1
quote:

Bowski schreef op 31 dec 2018 om 12:41:


[...]
Je mist een punt, namelijk de maatschappelijke acceptatie van fossiele energie, dàt is het probleem voor de olieboeren. Maakt niet uit of ze werkelijk de oorzaak zijn van de temperatuurstijging. Ze zijn aangeschoten wild.
Ze zijn een gemakkelijk doelwit om de winsten af te romen.
Je hoeft maar te kijken naar ING die bijna 1 miljard moest afdragen 'omdat ze onvoldoende toezicht hadden gehouden' op ondoorzichtige transacties.
Of de tabaksindustrie, die krijgen ook de schuld van alle kanker in de wereld en mogen/moeten dus gestraft worden met boetes.


Dat is precies het punt. Maar dat hoeft niet desastreus te zijn. De tabaksindustrie krijgt de schuld van zowat alle kwaad in de wereld, maar is zeer winstgevend en is ook een zeer goede belegging.
Ritageld
1
Twee opmerkingen:
1. Als je naar de temperatuur en CO2 kijkt, hoe kan het dat de temperatuur "leading" is en niet "lagging"?, dat is merkwaardig, to say the least.
2. Er wordt steeds gesproken over een mondiale temperatuursverhoging. Daar zou meer differentiatie in moeten worden aangebracht. Sommige gebieden kunnen misschien best wel een wat hogere temperatuur gebruiken.
Bir
0
quote:

De huizencrisis is in aantocht schreef op 31 dec 2018 om 10:17:


Verwacht een instorting van de huizenprijzen in 2019.

Verwacht een AEX stand van 350 per 31 december 2019.

De markt is heel erg Bearisch.


Je ziet beren die er niet zijn.
Misschien dat jouw huis wel instort, ..... met een rente die komende jaren zeker niet spectaculair zal stijgen, waarom ook, er is geen grote inflatie, gaat de druk op koopwoningen alleen maar toenemen.
Cash Tekort
1
Op deze indringende wijze wordt de CO2 onzin er in geramd.
De nieuwe religie voor groenlinkse figuren.
Ongetwijfeld zijn er miljoenen van deze figuren die het nog geloven ook, en gedeeltelijk hun salarissen ter beschikking stellen
Cash Tekort
0
quote:

Teti schreef op 31 dec 2018 om 10:23:


Wat een domkop.
De aarde warmt helemaal niet meer op de laatste 15 jaar.
Plausibel dat de aarde opwarmt door CO2?
Wat een onzin.
En plausibel is nog geen feitelijk bewijs.
Dat zul jij met ie opleiding toch moeten weten.
Het aardse klimaat is een supercomplex systeem met wisselwerkingen tussen oceanen, landmassas en atmosfeer waarvan niemand echt begrijpt hoe dat in elkaar zit.
Je kunt je beter bij je vakgebied jouden in plaats van hier onzin uit te kramen over dingen waar je geen verstand van hebt,


Volkomen mee eens, maar als je een beetje populair wil zijn moet je je aansluiten bij de CO2 religie, met de financiële verplichtingen.
Zo oud als de wereld is , hebben zich klimaatveranderingen voor gedaan.
Er is geen zinnig mens die dit durft tegen te spreken.
De temperatuur op aarde wordt alleen maar bepaald door de zon, dat is zowel de positie, als de zonne activiteit.
Als de zon extra actief is straalt het een sterker magnetisch veld uit dan normaal. Dit is te zien aan de zonnevlekken gedurende een periode van 11 jaar.
Het magnetische veld buigt dan de kosmische straling af v/d atmosfeer.
Tijdens die hoge activiteit worden minder wolken gevormd, en wordt het wat warmer.
theo1
0
quote:

Ritageld schreef op 2 jan 2019 om 15:38:


Twee opmerkingen:
1. Als je naar de temperatuur en CO2 kijkt, hoe kan het dat de temperatuur "leading" is en niet "lagging"?, dat is merkwaardig, to say the least.
2. Er wordt steeds gesproken over een mondiale temperatuursverhoging. Daar zou meer differentiatie in moeten worden aangebracht. Sommige gebieden kunnen misschien best wel een wat hogere temperatuur gebruiken.


Een correlatie betekent dat factor A stijgt en factor B ook. Dan kunnen de volgende situaties aan de hand zijn:
1- de stijging van A veroorzaakt de stijging van B
2- de stijging van B veroorzaakt de stijging van A
3- de correlatie is toeval, er is geen echt verband
4- er is nog een factor C die zowel de stijging van A als die van B veroorzaakt

Een correlatie aantonen is simpel: kwestie van meten en grafieken over elkaar leggen. Een causaal verband aantonen is moeilijk. Je moet eigenlijk het hele mechanisme dat erachter zit doorgronden en het klimaat is ontzettend ingewikkeld. Een hogere temperatuur kan invloed hebben op het functioneren van planten (en algen in de zee vormen de meerderheid van de planten op aarde) en dat heeft weer invloed op de samenstelling van de atmosfeer. Dus temperatuur kàn wel degelijk leading zijn. Maar hoe het echt zit, weet volgens mij nog steeds niemand. En zou wel eens fundamenteel onbegrijpbaar kunnen zijn (complex, chaotisch en dynamisch).

Het echt wezenlijke probleem is volgens mij ook niet dat het klimaat verandert, dat doet het inderdaad al sinds de aarde ontstaan is. Het wezenlijke probleem is dat het klimaat snel verandert. Tenminste snel op geologische en evolutionaire tijdschalen. Als het klimaat sneller verandert dan planten en dieren zich erop kunnen aanpassen, kan dat problemen geven. Massaal uitsterven en zo.

Ook dat is eerder gebeurd en de aarde is er nog steeds en er is nog steeds leven. Maar dan zonder dinosaurussen. Het leven op aarde gaat dit ook heus wel overleven. Vraag is of dat met of zonder mensen is. Maar er blijft ook altijd nog een kans dat het allemaal toeval is, of dat het hele systeem een zelf-stabiliserend mechanisme heeft dat we gewoon nog niet kennen en het dus achteraf wel meevalt. Met die ozonlaag en zure regen is het tenslotte ook best wel aardig meegevallen.
Cash Tekort
0
Er moet nog wel FF een excuus bedacht worden hoe de temperatuurverschillen lang geleden ontstonden. Ongetwijfeld bedenkt men wel wat met z'n allen, want die miljarden dans mag hun niet ontgaan
24 Posts, Pagina: 1 2 | Laatste
Aantal posts per pagina:  20 50 100 | Omhoog ↑

Plaats een reactie

Meedoen aan de discussie?

Word nu gratis lid of log in met je emailadres en wachtwoord

Column door: Jilles van den Beukel

Jilles van den Beukel is geofysicus en werkte ruim 25 jaar voor Royal Dutch Shell. Sinds 2016 schrijft hij over de olie- en gasindustrie op zijn blog JillesonEnergy.

Meer over Jilles van den Beukel

Recente columns van Jilles van den Beukel

  1. 31 dec Vooruitblik 2019: Het klimaat vo... 24
  2. 10 dec Politiek en olieprijs 11
  3. 13 nov Een nieuw evenwicht voor de olie... 14
Gesponsorde links