Inloggen

Login
 
Wachtwoord vergeten?

2019: Het jaar dat marktwinden Trump omver blazen?

2019: Het jaar dat marktwinden Trump omver blazen?

Nu het mondiale economische klimaat verslechtert en Trumps positie is verzwakt door o.a. de tussentijdse verkiezingen, is het de vraag of beleggers en investeerders nog lang geduld hebben met de verwarring die Trump en zijn regering zaaien over de koers van Amerika.

Centrale banken wereldwijd zetten langzaamaan al dollarreserves om in andere valuta’s. Dit gebeurt tegelijk met de relatieve achteruitgang van de militaire, politieke en economische Amerikaanse macht. Maar ook verzwakking van internationale instituties en afbrokkeling van regels die in elk geval tot op zekere hoogte geaccepteerd werden in de internationale arena.

Onvermijdelijke clash?

Van een G2-wereld tijdens de Koude Oorlog gingen we naar een Amerikaanse G1-wereld en nu opnieuw naar een G2-situatie – met China op de plek van de USSR. Of naar een G-Zero constellatie, waarin geen enkel land de touwtjes in handen kan hebben. Dat komt door meerdere polen en de rol van multinationals en andere niet-statelijke actoren.

In wat voor een G-wereld we ook leven, China en de VS zullen nog vaak met elkaar botsen. Mogelijk tot aan een daadwerkelijke oorlog aan toe als we het historische bewijs – verzameld door Graham Allison – in ogenschouw nemen.

Hij kwam tot de volgende conclusie: van de zestien gevallen waarbij een zittende macht werd uitgedaagd door een opkomende macht, brak 12 keer de oorlog uit in de afgelopen 500 jaar. Dat is 75%.

Het globaliseringstrilemma

Hierbij komt de worsteling met globalisering; met name vanaf de kredietcrisis. Dani Rodrik verwoordde het briljant en simpel met zijn globaliseringstrilemma. Dat houdt in dat democratie, globalisering en soevereiniteit niet alle drie samengaan. Een van de drie komt er altijd bekaaid af.

Een voorbeeld: als we kiezen voor globalisering en democratie betekent dat in verst doorgevoerde vorm een democratische wereldregering en verliest de natiestaat dus soevereiniteit. Zo kunt u de andere combinaties ook afgaan.

Met dit trilemma worstelt de wereld nu al een tijd, mede omdat is doorgedrongen dat het niet zo makkelijk is om de vele verliezers van globalisering te compenseren en helpen een nieuwe rol te vinden. Het blijft altijd wikken en wegen tussen de drie polen van de driehoek en dé optimale verhoudingen bestaan waarschijnlijk niet.

Illiberalisme als antwoord op doorgeslagen liberalisme

Wel is duidelijk dat veel van de gevestigde politieke centrumpartijen in zwaar weer zitten en niet weten hoe ze moeten omgaan met kiezersgrieven. Die partijen zijn in veel landen ook te veel op elkaar gaan lijken.

Met name vanaf de Derde-Weg-politiek van leiders als Bill Clinton, Tony Blair en Wim Kok ontwikkelden democratische staten zich tot marktstaten. Uiteindelijk zelfs tot kapitalistische staten waarin marktdenken vrijwel overal centraal staat en met (te) veel macht voor multinationals, financiële markten en centrale banken. De adviseur van Bill Clinton, James Carville, zei eens dat als hij dood zou gaan hij terug wilde komen als de obligatiemarkt; daar zit de echte macht.

Dat de onvrede onder kiezers zich de afgelopen jaren pas volop etaleert is niet verbazend. Tussen 1993 en 2005 zag 98% van de huishoudens in 25 moderne economieën de inkomens stijgen, maar in de periode 2005-2014 gold dat maar voor een derde van de huishoudens. Tezamen met de impotentie van de gevestigde orde en onzekerheid en andere negatieve gevoelens bij kiezers die komen met grote sociaal-culturele verschuivingen als gevolg van globalisering, heeft dit ervoor gezorgd dat populisten goed wortel schieten. Met Trump natuurlijk als meest in het oog springende.

Cas Mudde verwoordde het als volgt: “De populistische opmars is het illiberale democratische antwoord op decennialang ondemocratisch liberaal beleid.”

Gevaarlijk spel

De aangeslagen liberale democratie gaf Trump de kans om president te worden. Maar de angst, vernedering en woede die hem aan de macht brachten zouden nu dus door Trump beteugeld moeten worden om die vierde emotionele component bij zijn kiezers – hoop – te rechtvaardigen. Zeker nu de mondiale groei afzwakt en ook de zorgen om de Amerikaanse economie toenemen.

Dat terwijl de internationale geopolitieke verhoudingen verscherpen. Rusland onder leiding van Poetin laat zich steeds meer gelden. China heeft alle schroom afgeworpen en eist de in zijn ogen rechtmatige plaats om aan de diverse tafels waar de grootmachten de lakens uitdelen en breidt zijn invloed gestaag uit via onder meer het wereldwijde Belt & Road Initiative (BRI). Tegelijk haalt Xi de teugels aan in eigen land, waarbij censuur en onderdrukking veel intensere vormen aannemen dan onder Xi’s directe voorgangers.

Terwijl uitdagers van Amerika hun spel spelen, kiest Washington ervoor om de meest voor de hand liggende bondgenoten – o.a. Canada en de EU – tegen zich in het harnas te jagen. Ook maken ze allerlei naar binnen gekeerde bewegingen, die de mondiale stabiliteit en het vertrouwen in de VS niet ten goede komen.

Tegenwind

Met de wind mee kon Trump wegkomen met zaken nalaten, ontmantelen en op de kast jagen. Als de wind tegen zijn haren inwaait, wordt meer gevraagd van Trump dan het ontmantelen en saboteren van de overheid en vuurtjes stoken om die vervolgens zelf weer uit te slaan en zich dan presenteren als redder in nood.

Die tegenwind komt nu opzetten. De groei zwakt af, de monetaire munitie om de economie te stutten is grotendeels verschoten en gezien de hoge schulden is fiscaal ook weinig ruimte om te stimuleren. In deze omstandigheden kunnen problemen met krakende sociale vangnetten, pensioen- en zorgstelsels, overheidsfinanciën en schuldenbergen niet meer zo makkelijk verdoezeld worden.

Dat Trump de man is die samen met zijn team een afdoende antwoord heeft op de bovengeschetste problemen is niet waarschijnlijk. Dit betekent dat waar Amerika de afgelopen paar jaar de lieveling van de aandelenmarkten was, beleggers de komende twee jaar het geduld met Trump kunnen verliezen.


Andy Langenkamp is senior politiek analist bij ECR Research en heeft zich gespecialiseerd in de repercussies van geopolitieke en politiek-economische ontwikkelingen op de financiële markten. De informatie in zijn artikelen is niet bedoeld als professioneel beleggingsadvies of als aanbeveling tot het doen van bepaalde beleggingen.

Gerelateerd

Donald Trump

Volgen
 
Klik hier om dit onderwerp te volgen en automatisch op de hoogte gehouden te worden van het laatste nieuws.

geopolitiek

Volgen
 
Klik hier om dit onderwerp te volgen en automatisch op de hoogte gehouden te worden van het laatste nieuws.

Reacties

Volgen
 
Klik hier om dit forumtopic te volgen en automatisch op de hoogte gehouden te worden bij nieuwe berichten.
13 Posts
Aantal posts per pagina:  20 50 100 | Omlaag ↓
taurus86
0
Waardevolle samenvatting; alleen het effect van de vergrijzing blijft wat onderbelicht. 'Hoe haal ik het einde, zonder al teveel gedonder' is een leidend thema onder de Ouderen.
Niet verwonderlijk dat de middenpartijen deze groep als kiezers, paaien. Maar de Ouderen moeten dan wel hun mond houden (bijv:'Euthanasie, ja daar gaan jullie niet over, dat doen wij de Oude politiek.)
Deze uitschakeling van dynamiek, is een wezenlijke factor binnen het geschetste trilemma.
Snugger
0
Trump regeert, de US indexen dicteert. Daar moet ie het mee doen, en acteert natuurlijk, zal het in goede banen moeten leiden. Maar bearmarkten zijn niet te beteugelen, de koers van Amerika wordt dus rampzalig...
erjee-ff
3
De these dat Trump "voor de hand liggende bondgenoten tegen zich in het harnas jaagt" is een these welke ik regelmatig zie, maar deze these is gebaseerd op een feitelijk incorrecte set uitgangspunten. Het woord "bondgenoot" impliceert een set gemeenschappelijke belangen. Echter, de belangen van de VS en Canada, en de VS en de EU zijn niet gemeenschappelijk meer, integendeel.

Voor Canada geldt dat de VS met afstand de grootste handelspartner is, en alle retorica van Trudeau c.s. ten spijt heeft hij heel goed begrepen dat het echte belang een handelsverdrag met de VS is (ruim 75% van de Canadese export gaan naar de VS). Politiek en militair heeft Canada weinig in de melk te brokkelen, en de economie is nog steeds in grote mate gebaseerd op de export van commodities.

Voor de EU geldt dat de belangen van de VS en de EU steeds verder uiteen zijn gaan lopen. De EU zit nog vast in de denkbeelden van kort na de tweede wereldoorlog, met een "nooit meer oorlog"-mentaliteit, een geloof in internationale wereldorde en een geloof in de instituties uit die tijd (NATO, UN). NATO was voor de Europeanen een manier om de US geïnteresseerd te houden in Europa, terwijl de Amerikanen het geen probleem vonden voor NATO te betalen om het communistisch gevaar buiten de deur te houden. Dat was ook nodig, nadat de Europeanen het continent volledig in puin hadden gelegd. Naar mate de economische wederopbouw in Europa zich voltrok begon Amerika meer en meer te morren over de rekening van de NATO, die wel heel eenzijdig bij de Amerikanen lag en bleef liggen. Kritiek hierop vanuit de VS is niet nieuw, het gaat terug tot de tijd dat Clinton nog president was. Trump is slechts uitgesprokener, directer en minder diplomatiek in die opvatting.

De Amerikanen hebben altijd de keuze gehad te handelen met de Europeanen en met de Japanners, de Koreanen en inmiddels de Chinezen. En naar mate de handelsbalans verschoof van de Atlantic naar de Pacific, verschoof ook de Amerikaanse aandacht. En met de rise of China, dat zich nadrukkelijk als supermacht wenst te positioneren, is het duidelijk waar de VS de aandacht heeft, en wat daarmee de waarde van de EU voor Amerika nog is. De EU is een handelspartner van de VS, niet meer en niet minder.

De buitenlandse politiek van de VS heeft altijd gelaveerd tussen zendingsdrang en isolationisme. Het beleid van Trump past daar in, hij heeft geen behoefte aan een op regels gebaseerde wereldorde, het geloof daarin is voorbehouden aan partijen die niet machtig genoeg zijn om de wereldorde naar de eigen hand te zetten. Trump heeft dat begrepen, de EU als geheel nog lang niet.
DeZwarteRidder
0
quote:

erjee-ff schreef op 7 jan 2019 om 13:25:


De these dat Trump "voor de hand liggende bondgenoten tegen zich in het harnas jaagt" is een these welke ik regelmatig zie, maar deze these is gebaseerd op een feitelijk incorrecte set uitgangspunten. Het woord "bondgenoot" impliceert een set gemeenschappelijke belangen. Echter, de belangen van de VS en Canada, en de VS en de EU zijn niet gemeenschappelijk meer, integendeel.

Voor Canada geldt dat de VS met afstand de grootste handelspartner is, en alle retorica van Trudeau c.s. ten spijt heeft hij heel goed begrepen dat het echte belang een handelsverdrag met de VS is (ruim 75% van de Canadese export gaan naar de VS). Politiek en militair heeft Canada weinig in de melk te brokkelen, en de economie is nog steeds in grote mate gebaseerd op de export van commodities.

Voor de EU geldt dat de belangen van de VS en de EU steeds verder uiteen zijn gaan lopen. De EU zit nog vast in de denkbeelden van kort na de tweede wereldoorlog, met een "nooit meer oorlog"-mentaliteit, een geloof in internationale wereldorde en een geloof in de instituties uit die tijd (NATO, UN). NATO was voor de Europeanen een manier om de US geïnteresseerd te houden in Europa, terwijl de Amerikanen het geen probleem vonden voor NATO te betalen om het communistisch gevaar buiten de deur te houden. Dat was ook nodig, nadat de Europeanen het continent volledig in puin hadden gelegd. Naar mate de economische wederopbouw in Europa zich voltrok begon Amerika meer en meer te morren over de rekening van de NATO, die wel heel eenzijdig bij de Amerikanen lag en bleef liggen. Kritiek hierop vanuit de VS is niet nieuw, het gaat terug tot de tijd dat Clinton nog president was. Trump is slechts uitgesprokener, directer en minder diplomatiek in die opvatting.

De Amerikanen hebben altijd de keuze gehad te handelen met de Europeanen en met de Japanners, de Koreanen en inmiddels de Chinezen. En naar mate de handelsbalans verschoof van de Atlantic naar de Pacific, verschoof ook de Amerikaanse aandacht. En met de rise of China, dat zich nadrukkelijk als supermacht wenst te positioneren, is het duidelijk waar de VS de aandacht heeft, en wat daarmee de waarde van de EU voor Amerika nog is. De EU is een handelspartner van de VS, niet meer en niet minder.

De buitenlandse politiek van de VS heeft altijd gelaveerd tussen zendingsdrang en isolationisme. Het beleid van Trump past daar in, hij heeft geen behoefte aan een op regels gebaseerde wereldorde, het geloof daarin is voorbehouden aan partijen die niet machtig genoeg zijn om de wereldorde naar de eigen hand te zetten. Trump heeft dat begrepen, de EU als geheel nog lang niet.

Wat een kletskous ben jij zeg......!!!!
erjee-ff
3
quote:

DeZwarteRidder schreef op 7 jan 2019 om 13:29:


[...]
Wat een kletskous ben jij zeg......!!!!


Wat een zeurkous ben jij zeg.
Heb je geen inhoudelijke reactie?
bergsma
3
linsen
0
Kortom: onzekerheid blijft troef. Grote alertheid gevraagd. Wilde VIX is ons deel.
Snugger
0
quote:

linsen schreef op 7 jan 2019 om 15:38:


Kortom: onzekerheid blijft troef. Grote alertheid gevraagd. Wilde VIX is ons deel.
De enige onzekere factor is Trump, maar daar heb je niets mee te maken. Hoe chaotisch de man ook is, een aandelenbeurs loopt gelukkig niet in zijn ritme!
Gijsbertha
2
Weer een politiek correct anti-Trump stukje van de media elite, Andy zal wel weer een schouderklopje van zijn baas krijgen. Voorlopig doet de US het sinds 8 november 2016 een stuk beter dan Europa, zowel op corporate (bedrijfswinsten), macro (GDP groei) als consumer niveau (loongroei). Een vergelijking tussen de S&P 500 en de Eurostock 50 zegt ook genoeg. Dergelijk cijfermateriaal wordt natuurlijk meestal verzwegen in de media, want past niet in haar straatje.
beretu
0
Het beleid van ome Adolf was ook fantastisch voor de economie.

Als je de jaren na, pak hem beet, 1942 niet meetelt.

Nog beter ging het met Duitsland in 1945.

Succes
luuk4
0
Schrijvertje was niet op de hoogte van China cijfers van gister ? Trump wins it all
luuk4
0
quote:

beretu schreef op 14 jan 2019 om 22:31:


Het beleid van ome Adolf was ook fantastisch voor de economie.

Als je de jaren na, pak hem beet, 1942 niet meetelt.

Nog beter ging het met Duitsland in 1945.

Succes
Heb veel domheid gezien maar jij bent de winnaar.
Ram Bam
0
Lees dit flutstuk nu pas ... die Andy toch, lekker meeblaten met de politiek-correcte kliek. Heks Hillary had het volgens jou waarschijnlijk allemaal veel beter gedaan niet? Onder die bitch waren er alweer verscheidene nieuwe oorlogen uitgebroken her en der. Maar droom rustig verder knul over je NWO ... gaat NIET gebeuren.
13 Posts
Aantal posts per pagina:  20 50 100 | Omhoog ↑

Plaats een reactie

Meedoen aan de discussie?

Word nu gratis lid of log in met je emailadres en wachtwoord

Column door: Andy Langenkamp

Andy Langenkamp is senior politiek analist bij ECR Research en heeft zich gespecialiseerd in de repercussies van geopolitieke en politiek-economische ontwikkelingen op de financiële markten. Naa...

Meer over Andy Langenkamp

Recente columns van Andy Langenkamp

  1. 04 mrt Brussel en de boze buitenwereld 1
  2. 15 feb Aandelen op gaspedaal terwijl Eu... 7
  3. 07 jan 2019: Het jaar dat marktwinden T... 13

Gesponsorde links